Het licht is aan maar er is niemand thuis
In gesprek met iemand heb je meestal wel door als iemand mee is in het gesprek. De andere zal dan gepast reageren door in te gaan op wat er tussen jullie wordt verteld of vragen stellen ter verduidelijking. Maar soms ben je aan het praten en vraag je je af of je gesprekspartner aan het volgen is op wat er wordt gezegd. Het kan zijn dat die andere met zijn of haar aandacht elders zit en daardoor niet echt aan het luisteren is (in feite wil die gewoon gerust gelaten worden zodat die zo snel mogelijk met dat andere gedoe kan verder doen ;-) ). Aan de andere kant kan het ook zijn dat iemand niet luistert omdat die op dat moment daar gewoonweg niet toe in staat is.
Onlangs zaten we aan een tafel te praten over koetjes en kalfjes. Het waren helemaal geen zware onderwerpen die vroegen om diepzinnige antwoorden. Integendeel, het ging er heel rustig en gestaag aan toe. De babbel bleef er in, tot op een bepaald moment ik begon te merken dat er één iemand aan tafel al eens naast de kwestie begon te praten. Er werd hem een vraag gesteld en de 'huuh?' volgde. We keken hem vragend aan, eerder vanuit een bezorgdheid of alles wel oké was, totdat hij na enkele momenten van stilte zelf zei: "Het licht is aan maar er is niemand thuis"… Het was een heel ludiek gegeven waarmee hij de nagel op de kop sloeg. Want wat bleek: hij was net terug van een festival, was wakker, maar mentaal zodanig moe dat hij geen enkele info meer opsloeg.
'Wanneer iemand 'uit' staat, kan je blijven praten, uitleggen, herhalen… maar het komt simpelweg niet binnen.'
Met zijn uitdrukking dacht ik meteen terug aan enkele gesprekken die ik wel eens heb gehad met mensen die er ook niet met hun aandacht bij waren omdat het licht uit was… En ja, ik geef toe, ik heb daar op de werkvloer wel eens 'kattig' op gereageerd. Ik stak er met andere woorden veel tijd en energie in om die persoon terug bij zinnen te krijgen zodat het werk kon vooruit gaan. Tegelijkertijd is een goeie leerschool ook geweest om die persoon even de ruimte te geven zich te herzetten zodat die er zélf voor kon zorgen dat het werk vooruit ging. En wat was het beste denk je? Inderdaad, zowel voor je eigen als andermans gemoedsrust is het die ruimte geven. Daarmee bedoel ik niet om hem even een dutje te laten doen, wel om hem even te laten bekijken hoe hij de dingen gaat aanpakken. Het kan je als leidinggevende/zaakvoerder heel wat energie doen besparen.
Dit fenomeen kom ook veel vaker voor dan we denken. Niet alleen na een festival, maar ook na een drukke werkdag, een reeks vergaderingen, een emotioneel gesprek, of simpelweg wanneer iemand al weken op automatische piloot draait. Het hoofd lijkt dan wel aanwezig, maar de mentale energie is op. En precies op die momenten verwachten we vaak toch nog dat mensen helder nadenken, beslissingen nemen of complexe informatie verwerken, terwijl het veel realistischer is om te erkennen dat iemand even 'uit' staat. Door dat te herkennen en er niet tegenin te duwen, maar net ruimte te geven, ontstaat er een soort reset. Een kleine pauze waarin iemand zichzelf kan herladen zodat die daarna weer écht kan deelnemen aan het gesprek of het werk.
In communicatie vergeten we soms hoe afhankelijk we zijn van wederkerigheid. Een gesprek werkt pas wanneer beide partijen aanwezig zijn. Wanneer iemand 'uit' staat, kan je blijven praten, uitleggen, herhalen… maar het komt simpelweg niet binnen. En toch blijven we dat vaak proberen, alsof harder praten of meer woorden gebruiken het probleem zal oplossen. In werkelijkheid is het veel effectiever om even stil te vallen, te checken wat de ander nodig heeft, en het tempo van de communicatie aan te passen. Soms betekent dat een pauze, soms een andere manier van uitleggen, soms gewoon erkennen dat het nu even niet het moment is. Door die gevoeligheid in onze communicatie te brengen, ontstaat er meer begrip, minder frustratie en vooral: gesprekken die écht iets opleveren.
Liefs,
Ine