Hoe intenties je gedrag kunnen sturen

25-03-2026

In een poging om mijn sportieve kant weer wat meer aandacht te geven, realiseerde ik me plots waarom het niet meer zo spontaan liep zoals toen ik nog aan competitie deed. Het klopt dat ik uitdagingen en concrete doelen nodig heb om naartoe te werken, maar als die net iets te ver in de toekomst liggen dan botst dat weer met dat trekje dat ik heb om graag de dingen af te werken (en liefst zo snel mogelijk). Als het gaat om een sportief doel, dan duurt dat net iets te lang en zie ik er dus het nut niet van in om er 'nu' reeds voor te trainen.

Plots daagde het me dat het niet om die uitdaging en dat afwerken an sich gaat, maar wel effectief om de aandacht die ik er aan geef. De aandacht die ik er 'nu' aan geef… en dan komen we uit bij intenties. Want wat is mijn intentie? Mijn sportieve kant meer aandacht geven. En wat deed ik? Mijn doel dat verder weg ligt aandacht geven. Het is als in een spreidstand staan zonder het te beseffen.  

'Het was op den duur een soort van trial-and-error om uiteindelijk te komen tot wat men noemt implementatie-intenties.'

Want intenties zijn iets anders dan voornemens. Ze zijn kleiner, concreter, bijna tastbaar. Ze vragen niet om een volledig plan, maar wel om een bewuste keuze in het moment. Het is bijna zo eenvoudig als jezelf één simpele vraag stellen: 'Wat ga ik vandaag doen, in deze situatie, op dat moment?'. Niet: 'Ik wil aan mijn conditie werken', maar wel zoiets als 'Om 14u ga ik 2u fietsen'. Het klinkt subtiel, en toch kan het veel veranderen. Je weet meteen precies wat je gaat doen. Niet omdat het een strak schema is, maar omdat die intentie als een soort innerlijk kompas werkt. Je hebt ondertussen je brein er zo op ingesteld dat je je intentie zal omzetten in concreet gedrag én je slaagkans om het effectief uit te voeren wordt daardoor groter.

Je zou het kunnen vergelijken met een SMART-doel te stellen, al geef ik graag toe dat ik dat woord niet graag gebruik. Voor mij komt dat veel te dwingend en te beperkt over, ik behoud wat dat betreft graag nog wat vrijheid (met andere woorden, dat als ik pas om 14u30 vertrek met de fiets, dat ook prima is of zelfs dat ik die bepaalde rit met een dag opschuif). Maar hey, werkt dat voor jou wel, zeker doen hoor!

Intenties kunnen je ook in een andere context helpen, zoals bijvoorbeeld in meetings. Ik heb (correctie: had) zelf nogal de gewoonte om een gesprek mee te 'dragen'. Overal waar het maar kon dat ik dacht mijn steentje te kunnen bijdragen, sprong ik op, tussen, onder en boven. Tot ik dat enkele jaren geleden zelf begon door te hebben en me er ook aan begon te storen (het was zelfstorend gedrag haha). Eerst peperde ik mezelf in om eerst te luisteren alvorens iets te zeggen maar het probleem dat zich daarbij stelde, was dat ik wel degelijk luisterde en er meteen iets op zou kunnen antwoorden. Dat werkte dus niet. De intentie zat dus niet juist. Het was op den duur een soort van trial-and-error om uiteindelijk te komen tot wat men noemt implementatie-intenties.

Een implementatie-intentie gaat uit van een 'als-dan'-gegeven, met andere woorden je maakt duidelijk wat je wanneer gaat doen. In een vergadering reageerde legde ik mezelf te regel op dat 'Als er niemand reageert, dan pas reageer ik'. Zo kreeg iedereen de mogelijkheid om te reageren, en als dat gebeurde, dan luisterde ik. Het voelde veel meer als een balans die ik had gevonden waarbij er meer rust kwam in mijn hoofd. 
Ook op vlak van sporten is het makkelijker om de implementatie-intentie te gebruiken, zoals bijvoorbeeld: 'Als ik klaar ben met eten, ga ik eerst sporten alvorens verder te werken.'

Misschien is dat wel de kracht van intenties en haar implementaties: ze maken gedrag niet zwaarder, maar lichter. Niet strenger, maar helderder. En ergens tussen die kleine keuzes door ontstaat iets dat lijkt op groei. Niet omdat je jezelf forceert, maar wel omdat je jezelf begeleidt.

Succes met je intenties,
Ine

Share